จารีตวัฒนธรรม ได้เวลารับลูกสาวกลับบ้าน

ไม่ว่าจะหญิงหรือชายเมื่อแต่งงานแล้วย่อมคาดหวังให้ชีวิตคู่ประสบความสำเร็จ แต่เมื่อชีวิตคู่ไปกันไม่รอดคู่สามี-ภรรยาควรได้สิทธิ์ในการเลือกทางออกให้กับตัวเอง เฉกเช่นวันที่พวกเค้าได้เลือกที่จะแต่งงานกัน ในช่วงหนึ่งของคลิปวีดีโอนี้ได้กล่าวไว้ว่า “ไม่มีอะไรรับประกันว่าลูกสาวทั้งหลายที่เราๆ ท่านๆ อบรมสั่งสอนมาดีจะสามารถประสบความสำเร็จในชีวิตคู่” ดังนั้นแล้วสิ่งที่เราควรทำคือการวางกรอบจารีตวัฒนธรรมให้เหมาะสมเอาไว้ ไม่ใช่เพียงเพื่อรองรับสถานการณ์ของลูกสาวเราในอนาคต แต่เป็นการป้องกันไม่ให้ความอยุติธรรมเกิดขึ้นกับสังคมที่เราอาศัยอยู่ วีดีโอ โดย Tsuv Vaaj และ กลุ่มเครือข่ายสตรีม้งในประเทศไทย การปลดล็อคให้หญิงหย่าร้างสามารถกลับเข้าสู่ครอบครัวเดิมของเธอได้นั้น อาจเรียกได้ว่าเป็นเพียงการแก้ปัญหาที่ปลายสุดของเรื่องการหย่าร้างเท่านั้น … Continue reading

แนวคิด ถอดยาบ้าออกจากยาเสพติด

ประเด็นการถอดยาบ้าออกจากยาเสพติดนั้นไม่ใช่เรื่องที่จะเป็นไปไม่ได้ หากรัฐบาลหรือผู้มีหน้าที่ดูแลในเรื่องนี้มีศักยภาพพอสามารถดำเนินการอย่างถูกต้องและไม่มีเรื่องการคอร์รัปชั่นเข้ามาเกี่ยวข้อง แนวคิดนี้จะเป็นประโยชน์อย่างมากต่อตัวผู้เสพ รวมถึงช่วยแก้ปัญหายาเสพติดในระยะยาว ต้องไม่ลืมว่าปัญหาของยาเสพติดไม่ได้มีแค่ว่า มีพ่อค้า มีผู้เสพ แล้วต่อมาผู้เสพคลั่งถือมีดไล่ปาดคอคนอื่น ปัญหาของยาเสพติดนั้นกว้างกว่านั้นมาก ยาเสพติดสามารถนำไปสู่ปัญหาการลักพาตัว ค้ามนุษย์ ฟอกเงิน ก่อการร้าย รวมถึงโรคติดต่ออย่าง HIV และวัณโรค ซึ่งจะเห็นได้ว่าแต่ละปัญหาล้วนเป็นปัญหาใหญ่ที่ยากต่อการรับมือ (เช่นเดียวกับยาเสพติด) … Continue reading

เด็กม้ง และการศึกษาสงเคราะห์

เหตุเพลิงไหม้หอพักนักเรียนหญิงระดับประถมศึกษาของ โรงเรียนพิทักษ์เกียรติวิทยา ใน อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ถือเป็นโศกนาฏกรรมที่ไม่มีใครอยากให้เกิดขึ้น และเช่นกันหลายคนคงไม่อยากตั้งคำถามเพื่อเป็นการตอกย้ำต่อครอบครัวผู้สูญเสียในครั้งนี้ อย่างไรก็ตามเราจำเป็นต้องคิดกันต่อว่าเกิดอะไรขึ้น เหตุใดเด็กที่เสียชีวิตในครั้งนี้กว่าครึ่งจึงเป็นเด็กนักเรียนม้ง ต้องขอออกตัวก่อนว่าบทความนี้ไม่ได้มีเจตนาเขียนขึ้นเพื่อตอกย้ำครอบครัวผู้สูญเสีย หากแต่เป็นประเด็นที่น่าเสียดายหากเราต้องปล่อยผ่านไปโดยไม่ได้เรียนรู้อะไรเลย บางบทความที่เคยเผยแพร่บน เว็บม้งเอเชีย # ม้งไกลบ้าน ลูกไกลพ่อแม่ # เด็กม้ง … Continue reading

กับดักกุศโลบาย

เคยได้ยินเรื่องเล่าเกี่ยวกับคนที่ตกลงไปในหลุมดักหมูป่าอยู่บ้าง โดยหลุมเหล่านั้นอาจเป็นหลุมเก่าที่ถูกขุดขึ้นในห้วงเวลาที่ผู้คนยังเข้าไม่ถึงพื้นที่ป่าตรงนั้น หรืออย่างน้อยคนขุดก็คิดว่าจะไม่มีใครเข้าถึง กุศโลบาย โดยความหมายของมันคือ “อุบายอันชาญฉลาด หรืออุบายที่ดี” ที่ถูกคิดค้นขึ้นมาเพื่อใช้ป้องปรามเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยอ้อม หรือป้องปรามในทางลับ กุศโลบายในทางจารีตวัฒนธรรมนั้นน่าจะมีซุกซ่อนอยู่ในหลากหลายประเด็น ขึ้นอยู่กับว่าเราจะมองออกหรือมันจะถูกเฉลยขึ้นมาเมื่อไหร่ โดยวัตถุประสงค์แล้วกุศโลบายในทางจารีตวัฒนธรรมนั้นมีไว้เพื่อเป็นกรอบให้สังคมอยู่ในขอบเขตที่ดีงาม หรืออย่างน้อยก็เพื่อให้สังคมสามารถเดินไปข้างหน้าได้ เช่นเดียวกับกุศโลบายที่ถูกซ่อนอยู่ในการแต่งงานของม้งเรา โดยเฉพาะในประเด็นที่ว่า “ลูกสาวที่หย่ากลับมา จะกลายเป็นตัวอัปมงคล” นั้น … Continue reading

การฉุด และการแต่งงาน

ที่ผ่านมาเราหลงเรียกการแต่งงานในทุกๆ กรณีว่าเป็นประเพณีวัฒนธรรม ทั้งนี้อาจจะด้วยความต่างทางด้านภาษา ที่ภาษาหนึ่งไม่สามารถสื่อออกไปให้ครอบคลุมความหมายของอีกภาษาหนึ่ง หรือไม่ก็อาจเป็นเพราะทักษะและประสบการณ์ที่ต่างกัน จึงทำให้เกิดความคลาดเคลื่อนไม่ตรงกันเวลาที่เราสื่อสารเรื่องใดเรื่องหนึ่งออกสู่ภายนอก เช่นเดียวกับคำว่า “การฉุด” และ “การยินยอมตามกันไป (อีกนัยหนึ่งคือ หนีตามกันไป)” ม้งเราบางส่วนยังคงเหมารวมทั้งสองกรณีว่าเป็น การฉุด และเข้าใจว่าการฉุดนี้เองที่เป็นอัตลักษณ์การแต่งงานของม้งเรา ดังนั้นคนกลุ่มนี้จึงยืนกรานไม่ให้มีการเปลี่ยนแปลงใดๆ ในเรื่องการฉุด เพราะถือว่านั่นคือประเพณีวัฒนธรรมของคนม้งที่ไม่ควรถูกกระทำหรือเปลี่ยนแปลงใดๆ … Continue reading

การฉุด คือการสมรู้ร่วมคิด

การฉุดจากนี้ไป ผมถือเป็นการสมรู้ร่วมคิดระหว่างผู้ใหญ่ในสังคมม้งเรา ที่คอยเป็นเชื้อไฟหล่อเลี้ยงให้เศษซากค่านิยมเดิมๆ นี้ยังคงหลงเหลืออยู่ในสังคม การสมรู้ร่วมคิดนั้นรวมไปถึงการเพิกเฉยต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นด้วย ที่ผมใช้คำว่าสมรุ้ร่วมคิดนั้น เพราะ 1. เมื่อเกิดเรื่องแล้วพวกผู้ใหญ่มักมองความสัมพันธ์เป็นใหญ่ (ระหว่างผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่าย) มากกว่าที่จะมองที่สิทธิเสรีภาพของฝ่ายหญิง จนลงเอยด้วยการที่ผู้ใหญ่ฝ่ายหญิงน้ำท่วมปาก ไม่กล้าโต้แย้งตามสิทธิ์ที่ฝ่ายหญิงพึงจะได้รับ 2. เมื่อเกิดเรื่องขึ้นแล้วผู้ใหญ่บ้านหรือกำนันในพื้นที่ (ทั้งฝ่ายหญิง และชาย) ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจยับยั้งไกล่เกลี่ยให้ข้อพิพาทเป็นไปตามข้อกฎหมาย … Continue reading

ปีใหม่ม้ง สถานการณ์คลำหาทางออก

“การประชุมนานาชาติ ปีใหม่ม้ง:สถานการณ์และทางออก” เมื่อวันที่ 2-3 มกราคมที่ผ่านมา แม้หัวข้อการประชุมจะดูเวอร์วังอลังการแต่กลับไม่เป็นที่รับรู้ในวงกว้าง กล่าวคือมาเงียบๆ และจากไปเงียบๆ นั่นเอง จากที่ได้คุยกับผู้นำท่านหนึ่งที่อยู่ร่วมประชุมในครั้งนี้ ก็พอสรุปได้ว่าการประชุมไม่สามารถมีมติใดๆ ออกมา เป็นเพียงแค่การหารือแลกเปลี่ยนความคิดเห็นที่ไม่สามารถหาข้อสรุปได้ ในที่ประชุมมีข้อเสนอหนึ่งให้ใช้วันศุกร์ที่สามของเดือนธันวาคมของทุกปีเป็นวันเฉลิมฉลองเทศกาลปีใหม่ สำหรับพิธีกรรมต่างๆ อาจยึดตามเวลาเดิม แต่ข้อเสนอนี้ก็ตกไป สำหรับม้งในไทยแล้วส่วนใหญ่เห็นพ้องให้ใช้ … Continue reading

ปีใหม่ม้ง 58 ธ.ค. vs ม.ค.

เกือบปีแล้วที่ปล่อยให้ hmongasia.com ถูกแช่แข็งข้ามกาลเวลา แม้นี่จะเป็นยุคดิจิดอลเต็มสูบแต่เหมือนม้งจะไม่มีเว็บไซต์ไหนเกิดใหม่อีกแล้ว จึงได้เวลาร่ายมนต์ประกอบร่างให้ ม้งเอเชีย ฟื้นตื่นมาอีกครั้ง ..แม้หลับไหลแต่เราจะยังไม่หลับเลย ปีใหม่ม้งปีนี้ยังคงความดราม่าเงียบๆ แม้เราจะมีกลุ่มสมาคมคอยกำกับดูแลเรื่องนี้อยู่ แต่ก็นั่นแหละครับเมื่อมีผู้กำกับก็ย่อมต้องมีผู้ถูกกำกับให้ทำตาม ดราม่าเกิดเมื่อผู้กำกับและผู้ถูกกำกับเห็นไม่ตรงกัน เมื่อสมาคมเห็นควรฉลองปีใหม่ม้งในเดือน ม.ค. 59 ซึ่งตรงกับ ขึ้น 1 … Continue reading