การฉุด คือการสมรู้ร่วมคิด

การฉุดจากนี้ไป ผมถือเป็นการสมรู้ร่วมคิดระหว่างผู้ใหญ่ในสังคมม้งเรา ที่คอยเป็นเชื้อไฟหล่อเลี้ยงให้เศษซากค่านิยมเดิมๆ นี้ยังคงหลงเหลืออยู่ในสังคม การสมรู้ร่วมคิดนั้นรวมไปถึงการเพิกเฉยต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นด้วย ที่ผมใช้คำว่าสมรุ้ร่วมคิดนั้น เพราะ

1. เมื่อเกิดเรื่องแล้วพวกผู้ใหญ่มักมองความสัมพันธ์เป็นใหญ่ (ระหว่างผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่าย) มากกว่าที่จะมองที่สิทธิเสรีภาพของฝ่ายหญิง จนลงเอยด้วยการที่ผู้ใหญ่ฝ่ายหญิงน้ำท่วมปาก ไม่กล้าโต้แย้งตามสิทธิ์ที่ฝ่ายหญิงพึงจะได้รับ

2. เมื่อเกิดเรื่องขึ้นแล้วผู้ใหญ่บ้านหรือกำนันในพื้นที่ (ทั้งฝ่ายหญิง และชาย) ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจยับยั้งไกล่เกลี่ยให้ข้อพิพาทเป็นไปตามข้อกฎหมาย แต่เรื่องลักษณะนี้ผู้ใหญ่บ้านหรือกำนันแทบไม่มีบทบาทใดๆ เลย เว้นแต่จะเกิดกับญาติของตนเอง

เรื่องนี้คงต้องเริ่มต้นจากกำนันผู้ใหญ่บ้านที่ต้องร่วมมือกับทางอำเภอเพื่อทำงานร่วมกันในกรณีที่เกิดเหตุลักษณะนี้ เพราะไม่อย่างนั้นแล้วอาศัยแค่ผู้เป็นพ่อแม่ฝ่ายหญิง เมื่อเจอเหตุการณ์เช่นนี้ก็จะตกอยู่ในภาวะลำบากใจ อย่าว่าแต่จะไปโต้แย้งกับฝ่ายชายเลย แค่ญาติๆ ฝ่ายตนก็ลำบากที่จะโต้แย้งแล้ว

ที่ว่าเรื่องนี้ควรต้องถึงระดับอำเภอนั้นก็เพื่อไม่ให้ทุกคนที่เกี่ยวข้องซึ่งเป็นม้งด้วยกันต้องตกอยู่ในภาวะของความเกรงอกเกรงใจ โดยเฉพาะชุมชนม้งในพื้นที่ห่างไกล

มีกฎหมาย มีตำรวจ แต่เรื่องมักไปไม่ถึงมือกฎหมายเพราะเหตุแห่งการสมรู้ร่วมคิดที่ผมกล่าวมา ดังนั้นสิ่งแรกที่ต้องทำคือนำปัญหาที่มีอยู่เข้าสู่การพิจรณาตามหลักกฎหมายให้ได้ โดยสามารถอาศัยองค์กรต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นสื่อหรือมูลนิธิ

อย่างไรก็ตามต้องมาลงท้ายด้วยคำว่า “แต่” ชุมชนม้งในพื้นที่ห่างไกลนั้นเค้าไม่รู้ว่าเค้ามีสิทธิปกป้องตัวเองในเรื่องใดบ้าง หรือช่องทางที่จะใช้สิทธิ์นั้นทำได้อย่างไร เพราะอย่างนี้ผมจึงเน้นย้ำในเรื่องของผู้ใหญ่บ้านและกำนัน ที่ต้องคอยเป็นหูเป็นตาและเป็นปากเป็นเสียงคอยสื่อสารกับหน่วยงานราชการเพื่อช่วยบรรเทาปัญหาเหล่านี้ให้แก่ลูกบ้านของตน

ที่ผ่านมาเราหลงเรียกสิ่งเหล่านี้รวมๆ ว่าเป็นประเพณีวัฒนธรรมทั้งหมด ในความเห็นผมนั้นการฉุดควรต้องอยู่ในข่ายของอาชญากรรมตามกฎหมายไทย ส่วนการที่ฝ่ายหญิงตามฝ่ายชายไปก่อนแล้วค่อยส่งข่าวให้ทางบ้านทราบอันนี้อาจเรียกจารีตประเพณี ส่วนคำว่าวัฒนธรรมนั้นควรเป็นกรณีการมาสู่ขอถึงบ้าน

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *