ฉันไม่ใช่ NGO

ฉันมักถูกเรียกให้ไปเป็นผู้ไกล่เกลี่ยคดีความกรณีพี่น้องชาวม้งถูกจับ เนื่องจากไม่มีบัตรประชาชน ขับรถโดยไม่มีใบขับขี่ รวมถึงออกนอกพื้นที่ควบคุม ทั้งจากเจ้าหน้าที่ตำรวจและพี่น้องม้งเองบ่อยมาก และได้รับการร้องเรียนจากเยาวชนม้งว่า พ่อแม่ลงมามอบตัวเป็นผู้ร่วมพัฒนาชาติไทยก่อนหน้า ซึ่งได้รับสัญชาติเรียบร้อยแล้ว แต่พวกตนลงมามอบตัวทีหลังไม่สามารถมีสัญชาติได้ ซึ่งรวมถึงส่วนหนึ่งที่มีบัตรบุคคลพื้นที่สูงมาเป็นเวลานานแล้วยังไม่สามารถขอสัญชาติได้ ทำให้ไม่สามารถขอมีใบขับขี่ได้ แต่ต้องเดินทางเข้าเมือง และถูกจับ – ปรับเป็นประจำ บางคนมีใบเสร็จปรับนับหลายสิบใบ ยามเจ็บป่วยไม่มีสิทธิรักษาพยาบาลฟรีเช่นคนอื่น ฉันจึงทำหนังสือไปยังกรมการปกครองในนามของพวกเขา แต่ไม่ได้รับการตอบกลับว่าทางกรมการปกครองจะมีแนวทางอย่างไร

Head Officer and Hmong
ภาพเจ้าหน้าที่อำเภอพบปะกับชาวม้ง

ปัญหาเดิม ๆ ยังมีเป็นรายวันจนบางคนมีหลักฐานที่ฉันคิดว่าสมควรได้รับสัญชาติ ฉันพาเขาไปหาปลัดอำเภอ และพูดถึงความจำเป็น เพราะเด็กกำลังศึกษาระดับ ม.ปลาย ต้องไปเรียนต่อ กลัวเด็กไร้สัญชาติจะไม่ได้รับสิทธิในด้านการศึกษา ปลัดอำเภอตะคอกฉันว่า ?คุณเป็นพวก NGO หรือไง…? ฉันงงว่าต้อง NGO หรือ ถึงจะเอื้อมมือเข้าช่วยเหลือประชาชนได้ หากฉันไม่ใช่…ฉันไม่มีสิทธิยื่นมือช่วยใช่ไหม…. แต่ฉันทนไม่ได้ที่เห็นพวกเขาไร้สิทธิไร้เสียง ฉันตัดสินใจพาตัวแทนชาวบ้านเข้าพบนายอำเภอ ซึ่งขณะนั้น คือ ท่านนิธิพัฒน์ เสนาะดนตรี หลังเจรจาแล้วนายอำเภอได้นัดขึ้นไปพบประชาชนในเวลาต่อมา ร่วมกับฉันและเจ้าหน้าที่จากศูนย์พัฒนาและสงเคราะห์ชาวเขา คือพี่ก่อเกียรติ ไพรสิงห์ เพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริง

ในวันนั้นนายอำเภอได้เซ็นต์ชื่อกำกับในทะเบียนสำรวจบุคคลพื้นที่สูงให้กับผู้ที่พ่อแม่ได้สัญชาติก่อนหน้าสามารถนำลายเซ็นต์ของท่านนายอำเภอ ไปขอสัญชาติและถ่ายบัตรประชาชนได้ที่ฝ่ายทะเบียน อำเภอหลายสิบราย ส่วนที่ไม่มีหลักฐานชัดเจน จะมีการพิสูจน์ และต่อมาส่วนที่มีบัตรบุคคลพื้นที่สูงสามารถขอมีสัญชาติไทยได้เกือบหมด

เมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2548 ส่วนพวกเราชาวม้งผู้ได้รับการศึกษาจะมากหรือน้อยก็ตาม แม้ไม่ได้มีหน้าที่เกี่ยวข้องแต่โอกาสอำนวย อยากขอให้ใช้โอกาสนั้นให้เกิดประโยชน์แก่ผู้ด้อยโอกาสของเราที่ไร้การเหลียวแล ให้ได้รับการเหลียวแลบ้าง แม้ใครจะมองว่าเราไม่เกี่ยวข้อง และอาจจะเป็นการเสือ…. ด้วยซ้ำก็อย่าได้สนใจ เรายกโทษและอภัยให้กับกลุ่มคนไร้มารยาทและไร้น้ำใจเหล่านั้นเสีย สังคมม้งเราจะได้มีสิทธิมีเสียงแม้ไม่เท่าชนอื่นก็ตามให้เขาก้าวไปข้างหน้าได้บ้างก็ดีที่สุดแล้ว