ดอกหญ้าบาน เทศกาลปีใหม่

เนื่องจากใกล้เทศกาลปีใหม่ม้งของเราเข้าไปทุกทีแล้ว จึงขอเรียบเรียงเรื่องนี้ เพื่อเอาบรรยากาศ อรรถรส และกลิ่นไอของเทศกาลปีใหม่ม้งเรามาฝากกัน เผื่อใครที่อ่อนใหว จะได้สัมผัสลุ่มลึกเข้าไปได้มากยิ่งขึ้น ถึงสิ่งที่เคยเป็นมา รวมถึงสิ่งที่กำลังจะเป็นไป ในอนาคตอันใกล้นี้

ดอกหญ้า

หญ้าสาบเสือ (Pov Cai) ถึอเป็นหนึ่งในไม่กี่สิ่ง ที่สามารถผูกติดอยู่กับความเป็นม้งของเรา (แม้จะแค่ช่วงเวลาหนึ่งก็ตาม) วงจรชีวิตของมัน สามารถกระตุ้นให้เกิดห้วงอารมณ์ที่แตกต่างกันไป จนบางครั้งไม่สามารถบอกได้ว่า เป็นเพราะอิทธิพลของเจ้าหญ้าสาบเสือหรือเปล่า ที่ทำให้เราเกิดห้วงอารมณ์เหล่านั้น หรือที่จริงแล้วอารมณ์ของเราแปรปรวนไปตามกาลเวลา

ในยามที่หญ้าสาบเสือเริ่มออกดอก ถือเป็นจุดเริ่มต้นของบรรยากาศในหน้าแล้ง หรือหน้าหนาว ซึ่งแน่นอนว่าเป็นช่วงที่อาจจะเงียบเหงา หรือบางคนอาจจะรู้สึกว้าเหว่ไปเลย (หากอยู่บ้านนอกจะรู้สึกได้) ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับพื้นฐาน ปูมหลังของแต่ละคน :)

เริ่มแรกดอกตูม ผมเชื่อได้ว่าม้งเราจะเริ่มตระเตรียมสิ่งต่างๆ ในช่วงนี้ เพื่อรอการมาถึงของเทศกาลปีใหม่ม้ง อย่างเช่นอาจจะเก็บข้าวเข้ายุ้งฉางให้เรียบร้อย เก็บสะสมฟืนไฟไว้ใช้ในยามเทศกาลมาถึง เริ่มช่วงนี้เป็นต้นไป ไม่ว่าเด็กผู้ใหญ่ หากเป็นม้งเราแล้ว ผมเชื่อได้ว่าคงจะมีความรู้สึกไม่ต่างกัน คือเฝ้ารอให้งานวันปีใหม่มาถึงไวๆ

เมื่อยามดอก (หญ้า) สาบเสือบานสะพรั่ง ก็เป็นสัญญาณบ่งบอกม้งเราให้รู้ว่า เทศกาลแห่งความสนุกสนานรื่นเริงได้มาถึงแล้ว เพื่อนฝูง ญาติพี่น้องที่อยู่ไกลบ้านก็จะเริ่มทะยอยเดินทางกลับสู่มาตุภูมิ เพื่อร่วมเฉลิมฉลองในเทศกาล ที่จะมีเพียงปีละครั้ง ยิ่งทำให้บรรยากาศในครอบครัว ในชุมชนดูครึกครื้นมากขึ้นไปอีก

ลูกเด็กเล็กแดง ก็จะพากันอวดโฉมชุดเสื้อผ้าตัวใหม่ วิ่งเล่นกันเป็นระวิง ส่วนหนุ่มสาวก็ถึงคราวที่จะได้งัดเอาชุดม้งสุดโปรด ออกมาใช้งานอีกครั้ง เพื่อประชันกับหนุ่มสาวมากหน้าหลายตา ในสนามโยนลูกช่วง ประดุจการแข่งขันท้าชิงอะไรสักอย่าง หากแต่ไม่ต้องมีกรรมการ และรางวัลก็คือความพึงพอใจของตัวเอง (ไม่ต้องรอใครมายัดเยียดโล่ห์ หรือประกาศนียบัตร)

บรรดาผู้หลักผู้ใหญ่ ผู้เฒ่าผู้แก่ ก็มีความสุขไม่แพ้กัน เพราะมีโอกาสได้ใกล้ชิดกับลูกหลาน ที่จากไปเรียน ทำงาน นานๆ จะกลับที ่ยังมีกลุ่มญาติพี่น้องจากต่างบ้านต่างเมือง ที่นานๆ จะได้พบกันสักครั้ง สรุปแล้วเทศกาลปีใหม่ม้งให้ความสุขได้ กับทุกเพศทุกวัยอย่างแท้จริง

แต่ เมื่อเสียงประกาศตามสายเริ่มเงียบลง เสียงดนตรีที่เคยอึกทึกครึกโครมก็เงียบเสียงไป ลูกหลานที่ทำงานก็เริ่มร่ำลากลับไปทำงาน ที่เรียนก็เริ่มทะยอยกลับไปเรียน


ฟังนะ .. ว้าเหว่

พ่อแม่ลูกต้องจากไกล ญาติพี่น้องต้องจากกัน เพื่อนฝูงก็ต้องร่ำลา บัดนี้ทุกสิ่งกลับคืนสู่ความเงียบอีกครั้ง คนอยู่บ้านก็ต้องได้เตรียมที่ทางสำหรับการทำการเกษตรในปีต่อไป ความยากลำบากรออยู่ข้างหน้าอีกครั้ง

ยามนี้ ดอกหญ้าสาบเสือเริ่มร่วงโรย ร่ำลาต้น ปลิวไปกับสายลม แล้วแต่ลมจะพาพัดไป มันคือความเศร้า มันคือความไม่จีรัง สูงสุดแล้วก็โรยรา …

ขอบคุณเจ้าดอกหญ้า ที่อยู่เคียงข้าง ช่วยเตือนความจำ ว่าฉันต้องกลับไป

25 Comments

  1. Paradigms

    ขอบคุณเจ้าของกระทู้มาก

    ดอกสาบเสือนั้น ทำให้อดนึกถึงเมื่อวัยเด็ก

    ที่เดินไปไร่บ่อยๆ โดยเฉพาะช่วงใกล้ปีใหม่

  2. meme

    ว้า…ถ้าพูดถึงดอกสาบเสือ อดนึกถึงปีใหม่ม้งตอนเด็กๆๆ

    ชอบมาก…แต่ก่อนเพื่อนเด็กๆๆเยอะสนุกสนานมาก เวลาเดินไปเรียนจะบอกเพื่อนเสมอว่า ดอกใกล้

    จะออก จะถึงปีใหม่แล้ว ต่างคนต่างดีใจมาก เหมือนเปนอะไรที่รอคอยมากค่ะ แต่ตอนนี้เพื่อนต่างคน

    ต่างไป ต่างไม่ค่อยได้มาเล่นปีใหม่ จะถึงปีใหม่ก็อดคิดถึงเพื่อนสมัยเด็กๆไม่ได้เลยค่ะ มันเปนความทรง

    จำที่แสนวิเศษมากเยยค่ะ

  3. meme

    ชอบกระทู้นี้มากเยยค่ะ เพราะมันสะท้อนถึงชีวิตความเปนอยู่ของม้ง(บ้านเราเองค่ะ)

  4. EdiTor

    นึกถึงตอนเด็ก ช่วงหน้าร้อนดอกหญ้าสาบเสือจะแห้งๆ แล้งๆ เหงาๆ เพราะปิดเทอม เพื่อนฝูงต่างแยกย้ายตามพ่อแม่ไปทำไร่ไกลๆ ..

    EdiTor ..เด็กม้งที่โตแล้ว

  5. hmong21

    ถ้าเป็นภาษาม้งบ้านผมเรียก(nroj thai)ใช่ป่าวน่ะตอนเด็กๆชอบเล่นมีด (twg tsag)โดนมีดบาดนิ้วก็ใช้ใบนี้เเระห้ามเลือด เเละเป็นยาใช้ห่อนิ้วมือใว้จนกว่าจะหาย ถึ่งช่วงออกดอกคนเฒ่าคนเเก่จะบอกว่า (nroj thai tawg paaj ces yuav txus peb caug)ถ้าช่วงนี้ลองสังเกตุบนท้องฟ้าเเมลงปอ(kooj mas les)จะบินกันเยอะมากบงบอกว่าใกล้ถึงเทศกาลปีใหม่ม้งเข้ามาทุกที่เเล้ว ช่วงนี้เตรืยมนัดถ่อยหลังได้เเล้วครับ

  6. Joe

    นึกถึงตอนเด็กเหมือนกันอ่ะ…ว้า..ย้อนอดีตจริง ไม่ต้องคิดไรมากน้อ ตอนเด็กๆ…บอกถึงเทศกาลกำลังจะเข้ามาแล้ว..บ้านเราเรียก ป้าเด๊อไช่มั้ยอ่ะครับ จำชื่อไม่ได้

  7. คนเล่นหมอก

    แถวบ้านเรียก ป๋อไจ หรือ nroj pov cai
    ความรู้ใหม่ แต่ละที่เรียกต่างกัน

    ….คำว่า nroj ก็อปของ hmong21 มา
    ขอบคุณไว้ ณ ที่นี้

  8. เคาะสนิม

    ขอย้อนย้อนอดีตแป๊บนะ ว้าเจอแล้วมีความสุขจังครับ ความทรงจำที่งดงามยังคงบานใจเสมอ

    ขอบคุณครับ

  9. ม้งดอย

    สวัสดีครับผมก็เป็นคนหนึ่งที่ต้องจากบ้านไปทำงานยังที่อื่นที่อยู่ห่างไกลบ้าน รู้สึกเหงาที่ต้องอยู่คนเดียวท่ามกลางผู้คนที่มีวัฒนธรรมที่ต่างออกไปจากเรา ยิ่งช่วงนี้ก็เริ่มเข้าใกล้ปีใหม่ม้งบ้านเราเข้ามาทุกที ยิ่งทำให้รู้สึกว้าเหว่เข้าไปใหญ่ คิดถึงอดีตที่ผ่านมาที่มีความทรงจำดีๆ ที่จะกล่าวถึงว่ามีความรู้สึกดีแค่ไหน ซึ่งช่วงนี้บนดอยก็เข้าสู่หน้าหนาวแล้วเป็นช่วงที่ทุกคนจะไปเกี่ยวข้าวกันโดยการลงแขกช่วยกันเกี่ยวข้าว ข้าวเหลืองอร่ามเต็มไร่ ยิ่งตอนเช้าและตอนเย็นแล้วแสงแดดส่องมายังเม็ดข้าวยิ่งอร่ามดั่งทองยิ่งมีความรู้สึกเหงาใหญ่ ช่วงนี้ก็จะเป้นช่วงที่คึกคักเป็นพิเศษเพื่อเตรียมตัวเพื่อเล่นงานปีใหม่ หลังจากที่เกี่ยวข้าวเรียบร้อยแล้วก็จะเป้นช่วงเทศกาลเล่นปีใหม่ซึ่งมีความสุขมากน้อยแค่ไหน(ขึ้นอยู่แต่ละคนคงไม่ต้องบรรยาย) แต่หลังจากที่ที่เทศกาลปีใหม่ใกล้หมดวันเข้ามาหรือหลังจากที่เทศกาลจะผ่านนั้นเป็นช่วงที่น่าเศร้าที่สุดที่จะต้องจากกับคนที่เรารัก ต่างคนต่างก็จะไปทำมาหากิน ซึ่งยิ่งเป็นหนุ่มสาวแล้วช่วงนี้เป็นช่วงที่ทั้งสุขและทุกข์ในเวลาเดียวกัน ที่จะต้องจากกัน บางคนก็จะแต่งงาน บางคนก็ห่วงว่าคนที่รักจะไปแต่งงานกับคนอื่น เปรียบแล้วก็เหมือนหญ้าสาบเสือที่พวกเราใช้เป็นสัญลักษณ์ในวันขึ้นปีใหม่ เริ่มจากดอกเริ่มผลิ แตกดอกสวยสดงดงาม และดอกก็เริ่มโรยรา เป็นไปตามกาลเวลา แต่ยังไงก็ขอให้เราม้งทุกคนช่วยกันรักษาสิ่งที่ดีงามและสิ่งที่เป็นเอกลักษณ์ของเราตลอดไป

  10. บี

    เว็ป tojsiab.com เป็นเว็ปที่มีสาระและให้ข้อคิดที่ดี ซึ่งเข้ามาเยี่ยมชมเสมอขอให้กำลังใจทุกท่านที่มีส่วนที่ดีให้กันเสมอ

  11. EdiTor

    คุณ ม้งดอย บรรยายได้จับใจมาก ..สมัยก่อน (เดี๋ยวอาจยังมี) นิยมแต่งงานกันหลังเทศกาลปีใหม่ อาจเป็นเพราะไม่อยากให้มีการพรากจากกัน เพราะบางอย่างหากกลายเป็นอดีตแล้ว ก็ยากที่จะหวนกลับ

    คุณ บี tojsiab.com กับ hmongasia.com ลิ้งค์หากันน่ะครับ

    เนื้อหาอาจจะไขว้กันไปมา จนหลายคนอาจสับสนบ้าง :)

  12. หนทางรัก

    เหงาทุกครั้งปายเมื่อถึงเทศกาลนี้

  13. EdiTor

    หนทางรัก ไม่เหงาแล้วมั๊ง มีตัวเล็กเป็นเพื่อนแล้วไม่ใช่เหรอ

  14. ong

    Ohh…Paaj nroj thaib
    Its someting direct to keen in my Heart, both of all your words and the flower pix…

  15. EdiTor

    ong hope this can make all of us feel deep into the meaning of Hmong,Hmoob or ม้ง

  16. เคาะสนิม

    ใกล้เข้าทุกทีแล้วเทศกาลปีใหม่ของพี่น้องเราดีใจจังครับ

  17. Samdi Sanghang

    I really like your article about the impression of Hmong New Year. It is very true that we forgot to keep out wonderful culture. Some of us may think it is not necessary to wear Hmong clothes to Hmong New year, but for my opinion, it is our legacy. Our Hmong New Year is just around the corner. Particularly, in Saint Paul, MN the New Year is just next week. I would like to take this opportunity to ask our Hmong Minnesota to wear Hmong clothes to the New Year. If we did not wear our Hmong traditional clothes, who will touch it. We wear our nontraditional clothes for a year round, so please take two days out of the 365 days to wear our Hmong clothes. I would express a strong opinion that if you feel you are still Hmong and you still want to keep your traditional design clothes, please consider wear your cloth at least one day to the New Year. I hope if you have an opportunity to read this article, you would consider wearing your Hmong suit to the New Year at River Center in St. Paul, MN this year.

  18. EdiTor

    Samdi Sanghang welcome to this small community. You’re right we should keep wearing our traditional clothes. Because it is the last thing to tell people what we are.

    This year is a sad year, my 4 close friends had just marry in 2009. It mean I’ll wear Hmong clothes alone in the next Hmong New Year. :(

    Hope you all enjoyed Hmong New Year in Saint Paul.

  19. เสรี

    เดียวจะไปทับเบิกครับ

  20. EdiTor

    ุคุณ เสรี ทับเบิกถือเป็นทางเลือกที่น่าสนใจครับ ..ก็เพิ่งเห็นผ่านรายการทีวีไทยเช้านี้เหมือนกัน ได้บรรยากาศม้งมาก

  21. karn

    ขอบคุณ..
    ใช่แล้วละ หญ้าสาบเสือทำให้นึกถึงปีใหม่
    เทศกาลปีใหม่มาพร้อมกับดอกหญ้า สาบเสือ และดอกบัวตอง
    ทำให้นึกถึง ว่า เราต้องกลับบ้าน ไปเยือน ญาติพี่น้อง เพื่อน
    เป็นความทรงจำดี ดี ที่เราเติบโต

  22. Aris

    สสวัสดีปีใหม่53 ค่ะอยากให้ปีใหม่ม้งในกรุงเทพจัดแบบนี้ทุกปีเลยค่ะเพราะคนส่วนมากจะเข้ากรุงเทพกันเป็นส่วมากบางคนอาจลืมวัฒนธรรมตัวเองไปค่ะ

  23. ลูกหลานหน่วยรบพิเศษ

    ปีใหม่มาถึงอีกครั้ง คิดถึงความหลังยังเด็ก
    ถ้าใครยังไม่มีโปรแกรมไปเที่ยวก็แนะนำมาที่จังหวัดตากครับ

  24. เด็กผาผึ้ง (ntoo taub)

    zos ntoo taub tab tom yuav noj 30 sai sai rau tam sim no rau วันที่ 1มกราคมนี้เอง yog tias leej twg yuav tuaj koom los tuaj tau

  25. เด็กผาผึ้ง (ntoo taub)

    ชาวม้งอีกหลายหลาวคนอาจจะเคยคิด เคยสงสัย หรือเคยตั้งคำถามไปว่าทำไมหมู่บ้านผาผึ้ง(ntootaub)ไม่เคยเล่นปีใหม่ตรงกับของหมู่บ้านอื่นเลยวันี้มีคำตอบคับ
    เพราะว่าเราชาวบ้านผาผึ้ง(ntootaub)อยากให้เด็กเด็กที่ไปเรียนไกลไกลหรือพี่น้องที่ไปทำงานไกลไกลจะได้มีโอกาศเดินทางมาร่วมงานด้วย(หยุดปีใหม่ไทยด้วยพอดี)

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *