ภัยแล้ง และแหล่งน้ำในชุมชน

ช่วงนี้ทุกคนก็คงจะเห็นข่าวเรื่องภัยแล้งกันอยู่เนืองๆ ก็ขอนำเอาเรื่องนี้มาพูดคุยละกันนะครับ เพราะบ้านผมเองก็มีอ่างเก็บน้ำที่ค่อนข้างใหญ่อยุ่แห่งหนึ่ง และก็น่าเป็นห่วงว่าวันหนึ่ง มันอาจจะใช้ประโยชน์ไม่ได้อีกเลยก็เป็นได้

จากข่าวคราวภัยแล้ง บางเรื่องก็เป็นสาเหตุมาจากผลกระทบที่เกิดขึ้นมาอย่างยาวนาน เช่น การลดลงของป่า การเกิดโคลนเลนจนแม่น้ำลำคลองตื้นเขิน แต่สำหรับกรณีของแม่น้ำโขงนั้น สาเหตุหลักคงจะมาจากการที่ประเทศจีนมีการสร้างเขื่อนกั้นน้ำขนาดใหญ่ ไว้ตอนต้นของลำน้ำโขง

กลับมาพูดถึงเรื่องในชุมชนม้งของเรากันบ้าง ผมเชื่อว่าในชุมชนม้งของเราจำนวนไม่น้อย ที่มีอ่างเก็บน้ำ และแหล่งน้ำธรรมชาติของตนเอง อย่างเช่น

บ.สองแคว จ.น่าน ก็มีน้ำตกสายเล็กอยู่ในชุมชน
บ.สบเป็ด จ.น่าน ก็มีลำธารสายใหญ่ใหลผ่าน
ต.ป่ากลาง จ.น่าน มีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ (อ่างนิวซีแลนด์)
ต.เข็กน้อย จ.เพชรบูรณ์ ปัจจุบันแม้ลำน้ำเข็กน้อยจะแห้งแล้ว แต่ก็ยังมีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่

ใน จ.ตาก เอง ก็มีอยู่หลายหมู่บ้านที่มีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่

river-hmong-villages
อ่างเก็บน้ำ บ.ป่าคาใหม่ อ.พบพระ จ.ตาก ถ่ายเมื่อปี 2548
hmong paklang reservoir
อ่างเก็บน้ำ ต.ป่ากลาง จ.น่าน ถ่ายเมือปี 2009 โดย คนบ้านเลขที่96
hmong_kheknoi_reservoir
อ่างเก็บน้ำ ต.เข็กน้อย จ.เพชรบูรณ์ ภาพปี 2009 โดย คนบ้านเลขที่96

ที่เขียนเรื่องนี้ในวันนี้ แค่อยากให้ทุกคนลองสังเกตุดูแหล่งน้ำในชุมชนของตนเอง ว่าสิบปีมานี้มันมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรบ้าง และปีสองปีมานี้น้ำในแหล่งน้ำลดปริมาณลงหรือไม่ เพื่อเป็นข้อสังเกตุ และหาแนวทาง เพื่อให้ชุมชนของเราได้มีน้ำไว้ใช้ต่อๆ ไป ..บ้านใครมีแหล่งน้ำดี แหล่งน้ำแย่ ก็รายงานได้นะครับ