ภัยแล้ง และแหล่งน้ำในชุมชน

ช่วงนี้ทุกคนก็คงจะเห็นข่าวเรื่องภัยแล้งกันอยู่เนืองๆ ก็ขอนำเอาเรื่องนี้มาพูดคุยละกันนะครับ เพราะบ้านผมเองก็มีอ่างเก็บน้ำที่ค่อนข้างใหญ่อยุ่แห่งหนึ่ง และก็น่าเป็นห่วงว่าวันหนึ่ง มันอาจจะใช้ประโยชน์ไม่ได้อีกเลยก็เป็นได้

จากข่าวคราวภัยแล้ง บางเรื่องก็เป็นสาเหตุมาจากผลกระทบที่เกิดขึ้นมาอย่างยาวนาน เช่น การลดลงของป่า การเกิดโคลนเลนจนแม่น้ำลำคลองตื้นเขิน แต่สำหรับกรณีของแม่น้ำโขงนั้น สาเหตุหลักคงจะมาจากการที่ประเทศจีนมีการสร้างเขื่อนกั้นน้ำขนาดใหญ่ ไว้ตอนต้นของลำน้ำโขง

กลับมาพูดถึงเรื่องในชุมชนม้งของเรากันบ้าง ผมเชื่อว่าในชุมชนม้งของเราจำนวนไม่น้อย ที่มีอ่างเก็บน้ำ และแหล่งน้ำธรรมชาติของตนเอง อย่างเช่น

บ.สองแคว จ.น่าน ก็มีน้ำตกสายเล็กอยู่ในชุมชน
บ.สบเป็ด จ.น่าน ก็มีลำธารสายใหญ่ใหลผ่าน
ต.ป่ากลาง จ.น่าน มีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ (อ่างนิวซีแลนด์)
ต.เข็กน้อย จ.เพชรบูรณ์ ปัจจุบันแม้ลำน้ำเข็กน้อยจะแห้งแล้ว แต่ก็ยังมีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่

ใน จ.ตาก เอง ก็มีอยู่หลายหมู่บ้านที่มีอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่

river-hmong-villages
อ่างเก็บน้ำ บ.ป่าคาใหม่ อ.พบพระ จ.ตาก ถ่ายเมื่อปี 2548
hmong paklang reservoir
อ่างเก็บน้ำ ต.ป่ากลาง จ.น่าน ถ่ายเมือปี 2009 โดย คนบ้านเลขที่96
hmong_kheknoi_reservoir
อ่างเก็บน้ำ ต.เข็กน้อย จ.เพชรบูรณ์ ภาพปี 2009 โดย คนบ้านเลขที่96

ที่เขียนเรื่องนี้ในวันนี้ แค่อยากให้ทุกคนลองสังเกตุดูแหล่งน้ำในชุมชนของตนเอง ว่าสิบปีมานี้มันมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรบ้าง และปีสองปีมานี้น้ำในแหล่งน้ำลดปริมาณลงหรือไม่ เพื่อเป็นข้อสังเกตุ และหาแนวทาง เพื่อให้ชุมชนของเราได้มีน้ำไว้ใช้ต่อๆ ไป ..บ้านใครมีแหล่งน้ำดี แหล่งน้ำแย่ ก็รายงานได้นะครับ

5 Comments

  1. เคาะสนิม

    แห้งๆๆขอดเลยครับ น้ำกินแทบจาได้ซื้อ แย่จังอยู่หัวน้ำแท้ๆ

  2. EdiTor (Post author)

    คุณ เคาะสนิม อยู่บ้านไหนครับ

  3. suab_hmoob

    ปีนี้คงจะแล้งมากกว่าทุกปี แถวเชียงใหม่ก็ร้อนมากเลยครับ ขออย่างเดียวใจพี่น้องอย่าไปแล้งตามสภาพอากาศครับ สุดท้าย ขอประชาสัมพันธ์เว็บหน่อยครับ เป็นเว็บที่เคยเปิดตัวมาแล้ว แต่วันนี้ก็ได้มาทำให้ใหม่ขึ้น ลองสมัครเป็นสมาชิกและส่งบทความมาบอกเล่าแลกเปลี่ยนกันได้ครับ

    http://www.hmong19.com

  4. คนรักดี

    ไม่ค่อยมีโอกาสไปเที่ยวที่อื่น ขอนำสถานที่เห็น ๆ มาบอก สมัยเมื่อ 20 ปี หมู่บ้านเข็กน้อย มีแม่น้ำ 2 สายมาบรรจบ กลายเป็นน้ำตกแก่งสาวน้อย ท้ายหมู่บ้านเข็กน้อย ข้าง ๆ โรงเรียนมีสายน้ำ ข้าง ๆ ศูนย์ชาวเขา มีสายน้ำ ปัจจุบันเหลือเพียงร่องรอยที่เคยเป็นเท่านั้น เพราะต้นน้ำถูกตัด ตอนเราเป็นประธานเยาวชนเข็กน้อย เคยพากลุ่มเยาวชนขึ้นไปทำฝายแม้วบนต้นน้ำแถบใกล้ ๆ เขาขาด อนิจจา….คล้อยหลังมาไม่กี่ปีได้ข่าวว่าสายน้ำที่นี่ตาย….สลายไป ตอนนี้ชาวบ้านเข็ก ซื้อน้ำกินแล้ว เวลาช่วยกันปลูกป่า หน้าแล้งก็เผาเซียะ……เห็นแก่ตัวสิ้นดี ความชื้นไหนมันจะกลับมาล่ะ หากวันนี้ผู้นำ ซึ่งในอดีตเคยเป็นประธานเยาวชนคนเก่งคนหนึ่งปัจจุบันเป็นนายก อบต. ลองปลูกป่า และดูแลอย่างจริงจังดูซิ จะพลิกฟื้นผืนป่าเล็ก ๆ กลับมาให้ต้นน้ำคืนชีวิตกลับมาได้ไหม….ขอร้อง

  5. EdiTor (Post author)

    คุณ คนรักดี ขอบคุณสำหรับประวัติย้อนหลังของแหล่งน้ำใน เข็กน้อย ครับ

    ผมเองแม้ไม่ใช่คนในพื้นที่ แต่เคยคุยกับคนแก่ที่นั่น เค้าบอกว่าสมัยก่อน ถ้าเกิดฝนตกแล้วละก้อ อย่าหวังจะข้ามลำน้ำเข็กน้อยไปได้ และสมัยก่อนเค้าเคยมีปลาตัวใหญ่เหลือกินเหลือเก็บ ที่อาศัยอยู่ในลำน้ำเข็กน้อย เมื่อฟังดูแล้วก็เศร้าครับ

    ล่าสุดที่ผมรู้เกี่ยวกับแหล่งน้ำแถวนั้น คือเมื่อตอนการตั้งศูนย์พักพิงฯ ม้งลาว บ.ห้วยน้ำขาว เพราะการตั้งศูนย์ฯ ต้องมีการทำระบบน้ำเข้าใช้ในศูนย์ ซึ่งกลายมาเป็นข้อขัดแย้งกับชาวบ้านในพื้นที่ เพราะต้องใช้แหล่งน้ำเดียวกัน ..ซึ่งหากเป็นเหมือนเช่นในอดีต น้ำบริเวณนี้คงมีเผื่อแผ่ให้ผู้คนใช้ได้ไม่รู้จบ

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *