ม้งลาวห้วยน้ำขาว ส่งกลับหรือกลับเอง

Laos Hmong Refugees Huai Nam Khao

กำหนดการที่แสนจะยาวนานในที่สุดก็มาถึง นั่นคือการส่งกลับชาวม้งลาว ที่พักพิงอยู่ที่ศูนย์ฯ บ.ห้วยน้ำขาว กำหนดการมีมาตั้งแต่เมื่อปีที่แล้ว เพื่อที่จะส่งกลับชาวม้งลาวให้แล้วเสร็จภายในเดือนกันยายน 2552

เมื่อช่วงต้นเดือนได้ข่าวว่า ทางการไทยและลาวได้บรรลุข้อตกลง ว่าด้วยการส่งกลับชาวม้งลาวกลุ่มนี้ภายในกำหนดการดังกล่าว แต่ท้ายที่สุดก็เป็นอันต้องเลื่อนกำหนดการดังกล่าวออกไป เป็นเดือนตุลาคม 2552 ซึ่งเราก็คงจะต้องได้ติดตามกันต่อไป ว่าท้ายที่สุดแล้วผลจะออกมาอย่างไร

สาเหตุของการเลื่อนการส่งกลับชาวม้งลาวกลุ่มนี้ อาจเนื่องมาจากการที่กลุ่มสิทธิมนุษยชนจ้องมองอยู่ ซึ่งทางการไทยเองก็คงไม่อาจเพิกเฉยในเรื่องนี้ได้ เพราะการบังคับส่งกลับนั้น คงยากที่จะเป็นที่ยอมรับของสายตาชาวโลก ฉะนั้นจึงต้องมีการผ่อนหนักผ่อนเบากันไปก่อน แต่จะด้วยวิธีการใดนั้นคงต้องดูกันต่อไป

ถ้าสังเกตุ หลังจากเหตุการณ์ประท้วงเผาศูนย์ฯ แล้ว ได้มีชาวม้งลาว (บ้างก็ไทยล่ะมั๊ง) บางส่วนหลบหนีออกไปจากศูนย์ฯ ด้วยความไม่มั่นใจในสถานการณ์ ว่าจะถูกส่งกลับเมื่อใด แต่ประเด็นอยู่ที่กลุ่มผู้ที่ยังคงพักพิงอยู่ในศูนย์ฯ ในขณะนั้น ได้พากันทะยอยเดินางกลับประเทศบ้านเกิด โดยได้รับความช่วยเหลือ (เรียกอุดหนุนก็ได้มั๊ง) เป็นเงินจำนวนหนึ่งจากทางการไทย ซึ่งในการเดินทางกลับครั้งนั้นถือได้ว่าเป็นไปด้วยความสมัครใจ ประกอบกับการจูงใจของทางการไทย ด้วยการให้เงินสำหรับการไปเริ่มต้นชีวิตในบ้านเกิดอีกครั้ง

ซึ่งก็คาดได้ว่า การชะลอการส่งกลับครั้งนี้อาจเป็นไปเพื่อซื้อเวลา เพื่อหามาตรการที่นุ่มนวลกว่าในการส่งกลับชาวม้งลาวกลุ่มนี้ เพื่อลดแรงเสียดทานจากประชาคมโลก เพราะต้องไม่ลืมว่าเหตุการณ์ ชาวโรฮิญญา ที่เคยเป็นข่าวนั้น ยังไม่เงียบดี

ดังนั้นวิธีการที่จะูถูกนำมาใช้ จึงอาจเป็นการสร้างแรงจูงใจ เพื่อให้แต่ละครอบครัวเต็มใจกลับเอง เหมือนกับที่เคยใช้ได้ผลมาแล้ว แต่ก็ยังเชื่อได้ว่าคงไม่ทั้งหมดที่จะสามารถหลอกล่อ หรือจูงใจให้กลับเองได้ เพราะต้องไม่ลืมว่ายังมีกลุ่มชาวม้ง ที่ถูกทางการลาวมองว่าเป็นปฎิปักษ์กับทางการอยู่ ซึ่งหัวเด็ดตีนขาดยังไงคนกลุ่มนี้ก็คงไม่ยอมกลับไป

สำหรับความหวังที่จะได้ไปประเทศที่สาม หรือจะให้องค์กรด้านสิทธิมนุษยชนเข้ามาช่วยเหลือดูแลนั้น เห็นทีจะริบหรี่เต็มที จากนี้ไปคงได้แต่นับวันรอคอยที่จะต้องกลับภูมิลำเนาของตัวเอง แต่คำถามคือกลุ่มชาวม้งลาวที่ออกมาจากป่า พวกเขาจะต้องเจอกับอะไรบ้าง เมื่อพวกเขาถูกมองว่าเป็นศัตรูของรัฐบาลลาว สำหรับเรื่องการส่งกลับนั้น เชื่อได้ว่ามีกลุ่มสิทธิมนุษยชนเข้าไปดูแลอยู่

เรื่องที่จะ่ส่งกลับยังไง ด้วยวิธีการใดนั้นไม่อาจทราบได้ แต่ได้ยินมาว่าทางการลาวได้จัดเตรียมพื้นที่ไว้เป็นที่เรียบร้อยแล้ว เพื่อรองรับการส่งกลับชาวม้งลาวกลุ่มนี้

สุดท้ายแล้วการส่งกลับชาวม้งลาวในครั้งนี้ ประเด็นไ่ม่ได้อยู่ที่วิธีการที่นุ่มนวล หรือใช้กำลังบีบบังคับ แต่คำถามอยู่ที่ว่า ถ้าต้องพูดกันตามหลักมนุษยธรรมแล้ว มาตรการถูกต้องแท้จริงแล้วต้องดำเนินการอย่างไร กับชาวม้งลาวกลุ่มนี้