ม้ง เหยื่อธุรกิจ ZeekRewards (Scam)

เมื่อเร็วๆ นี้ สำนักงานกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ของสหรัฐ (SEC) ได้สั่งปิดกิจการทั้วหมดของ ZeekRewards และเรื่องนี้ได้ตกเป็นข่าวร้อนในสหรัฐฯ มีม้งอเมริกันหลายคนก็ได้เข้าไปลงทุนกับธุรกิจออนไลน์นี้ด้วย

ศาลรัฐบาลกลางในเมืองชาร์ลอตต์ รัฐนอร์ทแคโรไลนา (Charlotte, North Carolina) ได้รับฟ้องคดีฉ้อโกง และยึดทรัพย์มูลค่า $600 ล้านเหรียญของเว็บประมูลสินค้า Zeekler.com และ ZeekRewards.com กับบริษัทแม่คือ Rex Venture Group LLC ซึ่งมีนายพอล เบิร์ก (Paul Burks) อายุ 65 ปี เป็นซีอีโอและผู้ก่อตั้งธุรกิจออนไลน์ ZeekRewards ที่เริ่มในเดือนมกราคม ปี 2011

SEC กล่าวว่า บริษัทนี้ได้จ่ายเงินปันผลให้นักลงทุนเกือบ $375 ล้านเหรียญ และได้ถือครองเงิน ประมาณ $225 ล้านเหรียญ ใน 15 สถาบันการเงินทั้งในและต่างประเทศ เว็บไซต์ของบริษัทยังได้หลอกว่าสามารถสร้างรายได้มาก แต่ความเป็นจริง คือ รายได้และเงินกำไรที่จ่ายให้นักลงทุนมาจากเงินของนักลงทุนหน้าใหม่

ซีอีโอของ ZeekRewards นายพอลยังตกลงที่จะจ่ายค่าปรับจำนวนเงินสี่ล้านเหรียญ โดยที่เขาได้ยอมรับและไม่ได้ปฏิเสธข้อกล่าวหา เขายังพร้อมที่ละทิ้งบริษัทของเขาไป

รายงานของ SEC ยังระบุด้วยว่าจำนวนนักลงทุนที่เป็นเหยื่อครั้งนี้ ทั้งในสหรัฐฯและต่างประเทศมีมากกว่าล้านคน (เป็นไปได้ว่าอาจมีสมาชิกถึงสองล้านคน – EdiTor) ทำให้ ZeekRewards กล้ายเป็นธุรกิจฉ้อโกงที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์อิงตามจำนวนเหยื่อนักลงทุนทั่วโลก หลายคนได้ยืนยันว่าตนเองลงทุนจากต่างประเทศ อย่างเช่นจากออสเตรเลีย, อิรัก, เอกวาดอร์, บราซิล, ปากีสถาน, มาเลเซีย และ ฯลฯ

นอกจากนี้ศาลยังได้แต่งตั้งทนายความ เคนเน็ธ เบลล์ (Kenneth Bell) เป็นผู้รับทรัพย์สิน เพื่อทำการรวบรวม จัดการและแจกจ่ายทรัพย์สินที่เหลืออยู่กลับคืนให้กับนักลงทุนที่ได้รับความเสียหาย มีความเป็นไปได้ที่ศาลจะเอาเงินคืนจากนักลงทุนที่เคยได้รับเงินกำไรก่อนหน้านี้

ข่าวการหลอกลวงของ ZeekRewards ครั้งนี้ น่าจะเป็นบทเรียนที่ดีให้กับสังคมม้งเรา ให้ได้ตื่นตัวต่อธุรกิจเครือข่าย ทั้งแบบขายตรงทั่วไปและแบบออนไลน์ เชื่อว่าข่าวนี้อาจมีผลกระทบต่อการทำธุรกิจเครือข่ายไม่มากก็น้อย การจะไปรับสมัครม้งคนอื่นๆ ให้ร่วมทำธุรกิจเครือข่ายอย่างใดอย่างหนึ่งนั้น อาจจะไม่ง่ายเหมือนที่ผ่านๆ มา

หลายปีที่ผ่านมา ม้งอเมริกันหลายๆ คนก็ได้ร่วมทำธุรกิจ MLM (Multi-level Marketing) หรือธุรกิจเครือข่าย (Network Marketing) ซึ่งมีตั้งแต่เรื่องขายสินค้าทั้วไป เครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์ยาหรืออาหารเสริม ฯลฯ เรื่องฮิตสุดคือขายประกันชีวิต และล่าสุดคือการทำธุรกิจออนไลน์ในเว็บของ ZeekRewards ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้ลงทุนสร้างเครือข่ายของตนได้ด้วย

ส่วนเรื่องการแนะนำสินค้า หรือการรับสมัครลูกทีม ส่วนมากตัวแทนขายจะเริ่มกับคนในครอบครัว ญาติพี่น้อง เพื่อนร่วมงาน เพื่อนฝูง เพื่อนบ้าน และบุคคลทั่วไป เพื่อสร้างยอดขายและสร้างทีมให้มากเท่าที่จะทำได้ ด้านความสามารถพิเศษที่จะช่วยให้นักขายตรงประสบความสำเร็จได้ดีคือฝีปากโฆษณา ที่จะทำให้ลูกค้าเชื่อในสินค้าหรือธุรกิจของตนว่าสามารถสร้างรายได้มากมายต่อเดือน

ตัวแทนขายบางคนก็ทำได้ดี ว่ากันว่ามีรายได้หลายพัน และอาจมากถึงหลักหมื่นเหรียญต่อเดือน พวกเขายังสามารถสร้างทีมของตนได้มากมาย แต่ก็มีม้งจำนวนไม่น้อยที่ต้องออกจากวงการธุรกิจเครือข่ายเหล่านี้ สาเหตุหลักน่าจะเป็นเรื่องยอดขายลดลงหรือไม่สามารถสร้างทีมได้มากพอเพื่อเก็บเปอร์เซ็นต์ยอดขายจากทีมของตนได้ เพราะคนม้งเป็นเอเย่นต์เต็มไปหมด ส่วนสาเหตุรองอาจเป็นเรื่องเบื่อการหาลูกค้าใหม่ๆ เรื่องการเดินทาง ราคาน้ำมันแพง ฯลฯ

แต่ก็เป็นที่รู้กันดีว่าทุกๆ กิจการย่อมมีผู้ที่ประสบความสำเร็จและล้มเหลว เราจึงมักเห็นตัวแทนขายมีความคิดเห็นออกมาสองด้านเสมอ คือผลดีและผลเสีย ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ของแต่ละคน เอเย่นต์ที่ทำได้ดีก็มักจะชมไปในทางบวก

อาจเปรี่ยบดูได้ง่ายๆ เอเย่นต์รุ่นแรกๆ หรืออยู่ในตำแหน่งระดับสูงมีโอกาสได้รับโบนัสและมีรายได้ดี ส่วนเอเย่นต์ที่อยู่ในระดับต่ำกว่าก็มักจะขายยาก การหาสมาชิกใหม่ก็ยาก และโอกาสการได้รับผลตอบแทนก็ยากกว่าด้วย

แต่ที่สำคัญกว่านั้น สังคมม้งได้เคยศึกษาให้รู้ลึกถึงธุรกิจเครือข่ายที่ตนจะเข้าไปทำหรือไม่ เพราะสินค้าที่อวดอ้างสรรพคุณหรือธุรกิจที่อวดอ้างผลตอบแทนสูง อาจคือสิ่งที่ดีเกินความเป็นจริง และคงไม่มีใครอยากถูกหลอกให้เสียเงิน

ดังนั้นการจะลงทุนหรือทำธุรกิจเครือข่าย นักลงทุนม้งก็ควรศึกษาให้ดี และตัดสินใจตามข้อมูลที่เป็นจริง ไม่ใช่ตามกระแสหรือตามคำบอกเล่าของผู้อื่น ไม่เช่นนั้นท่านอาจเสียทั้งเงิน และเสียทั้งความน่าเชื่อถือ เหมือนกับข่าวของ ZeekRewards