เกิดเป็นหญิงม้งแท้จริงแสนลำบาก

ม้งมีเมียได้กี่คน ? เป็นคำถามที่เพื่อนร่วมงานเคยถามผมเมื่อไม่นานมานี้ คำตอบที่ผมให้เค้าไปก็คือ ผมเองก็ไม่รู้ แต่ถ้าจะถามว่าม้งหลายเมียที่เคยเจอนั้น มีกี่เมีย ก็ขอตอบว่าสี่ และเป็นครอบครัวสี่เมียที่ยังอยู่ร่วมกัน

ม้งมีเมียได้กี่คน ? ถ้าจะตอบว่ามีได้ไม่จำกัดก็คงไม่ผิด เพราะเราไม่ได้มีกฎห้ามในเรื่องนี้ มันจึงขึ้นอยู่กับว่าชายม้งคนดังกล่าวมีฐานะเป็นอย่างไร หน้าตาดี-ด้อยแค่ไหน ชีวิตยืนยาวพอที่จะมีเมียหลายคนหรือไม่ รวมถึงอุปนิสัยใจคอของชายคนนั้นว่าเป็นอย่างไร ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ไม่ใช่ปัจจัยส่งเสริม หากแต่เป็นปัจจัยพื้นฐานของคนมีเมียหลายคน

..ผู้คนจำนวนมากเพียบพร้อมด้วยปัจจัยที่กล่าวมา แต่พวกเค้าก็มีเมียเพียงหนึ่งเดียว

หลายวันก่อนผมได้มีโอกาสพูดคุยกับป้าคนหนึ่ง แกได้เล่าเรื่องชีวิตของแกให้ฟังว่า แกได้แยกกันอยู่กับสามีแล้ว (ไม่ได้หย่าขาด) ปัจจุบันอาศัยอยู่กับลูกชายและลูกสะใภ้ แกมีลูกทั้งหมดเก้าคน ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงแต่งงานออกเรือนกันหมดแล้ว

ป้าแกเล่าเรื่องสามีให้ฟังว่าแกกับสามีแยกกันอยู่ได้หลายปีแล้ว โดยสามีของแกเคยมีเมียมาแล้วทั้งหมดสี่คน โดยมีป้าเป็นเมียคนแรก

เมียคนที่สองแต่งเข้ามาได้ไม่กี่ปีก็หย่าไป เมียคนที่สามแต่งเข้ามาแล้วก็หย่าเช่นเดียวกัน สำหรับเมียคนที่สี่นั้นเพิ่งแต่งมาได้ประมาณสิบปี และปัจจุบันสามีก็อาศัยอยู่กินกับเมียคนที่สี่นี้เอง

ป้าแกอายุน่าจะประมาณ 65 แกบอกว่าปัจจุบันไม่ได้ทำงานหนักอะไรแล้ว ลูกๆ หยิบยื่นให้แค่ไหนก็ใช้แค่นั้น ขอแค่มีข้าวกิน เพราะทั้งชีวิตป้าแกหนักพอแล้ว ต้องเลี้ยงดูลูกๆ ทั้งเก้าคน โดยที่สามีไม่ได้ใส่ใจ (ร่วมเลี้ยงดู) เท่าที่ควร ไหนยังต้องทุกข์ใจกับสภาพครอบครัวที่มีแม่บ้านหลายคนอีก

ขณะที่พูดคุยกันผมสัมผัสได้ถึงแววตาที่เศร้าสร้อยของป้าคนนี้ ซึ่งเป็นแววตาที่ผมคุ้นเคยเป็นอย่างดีในสังคมหญิงม้ง

ที่จริงแล้วเรื่องการมีเมียหลายคนไม่ใช่เรื่องผิดหรือถูก ตราบใดที่ทุกคนที่เกี่ยวข้องสามารถตกลงอยู่ร่วมกันได้ แต่ผมคิดว่าผู้หญิงร้อยทั้งร้อยไม่อยากให้สามีพาเมียน้อยเข้าบ้าน เช่นเดียวกับที่ผู้ชายไม่อยากให้ใครมายุ่งกับเมียของตน

เรื่องที่เล่าไปไม่ได้เล่าเพื่อเตือนใจ ไม่ใช่เพราะแคร์สายตาชาวบ้านชาวช่อง (ที่ว่าม้งเราหลายเมีย) แต่เป็นเพราะเห็นใจในชีวิตหญิงม้ง ที่ต้องเริ่มต้นชีวิตครอบครัวตั้งแต่อายุยังน้อย เลี้ยงดูลูกๆ แต่เพียงลำพัง ไม่ได้รับการใส่ใจเลี้ยงดูที่ดีจากสามี นานเข้า (บางคนก็ไม่นาน) สามีก็เริ่มนอกใจ ..ช่วงความสุขในชีวิตของหญิงม้งแท้จริงอยู่ตรงไหน

สามีขี้เหล้าขี้ยา ค้ายา ติดคุก ..