คนม้ง คนเก็บฟืน
สิ่งหนึ่งที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตคนม้ง คือ การเก็บฟืน ซึ่งเรามักจะพบเรื่องราวของการเก็บฟืนอยู่บ่อยๆ ในเรื่องเล่าคนม้ง ในนิทานม้ง หรือในชีวิตจริงของคนม้งเรา
ที่ต้องพูดถึงเรื่องนี้ในวันนี้ เนื่องด้วยเชื่อว่าขณะนี้หลายพื้นที่ พี่น้องม้งเราคงเริ่มตระเตรียมฟืนไฟไว้สำหรับหน้าหนาวนี้กันแล้ว สำหรับประสบการณ์ส่วนตัว ยามเด็กเท่านั้นที่ได้มีโอกาสเห็น การเก็บฟืน ในรูปแบบวิถีชีวิตชาวม้งอย่างแท้จริง คือ อาจต้องมีก๋วย (kawm) หรือสายผ้า (hlaab daub) มีดพร้า (maum ruas) หรือขวาน (maum taus) และเมื่อเข้าไปในป่าแล้วต้องคอยมองหาซากไม้ล้ม หรือกิ่งไม้หักเพื่อตัดแต่งแล้วกองๆ ไว้ จากนั้นจึงค่อยจัดวางลงไปในก๋วย หรือวางบนสายผ้าให้เรียบร้อย ก่อนแบกใส่หลังกลับบ้าน
Hmong and firewood collect, one of things in Hmong’s life is firewood collect. And in Thailand this is time to collect firewood for the cold season and for Hmong new year celebration in December.
ด้วยประเพณี และ ด้วยวิถีชีวิตของม้งเรา จึงทำให้ม้งเรามักจะมีช่วงการเก็บฟืนอยู่สองช่วงคือ ช่วงก่อนเข้าฤดูฝน และอีกครั้งคือช่วงใกล้เทศกาลปีใหม่ม้ง ถ้าใครเป็นเด็กม้งแล้ว เป็นต้องได้ไปช่วยแม่เก็บฟืนสำหรับไว้ใช้ในช่วงดังกล่าวเป็นประจำทุกปี สำหรับชุมชนม้งบางแห่ง มักจะชักชวนกันไปเก็บฟืนพร้อมๆ กัน ซึ่งเป็นบรรยากาศที่หาดูไม่ได้อีกแล้วในปัจุบันนี้
ที่ต้องมีการตระเตรียมฟืนไฟเป็นพิเศษในช่วงนี้ ก็เนื่องด้วยว่าเข้าหน้าหนาวแล้ว ที่สำคัญคือ เมื่อปีใหม่ม้งมาถึง ย่อมต้องหมายถึงการหุงหาอาหารมื้อใหญ่ ในเตาใหญ่ ที่ต้องใช้ฟืนเป็นจำนวนมากกว่าปกติ


คนเก็บฟืน
**เบื้องบนเป็นแผ่นฟ้ากว้าง เบื้องล่างเป็นธารน้ำใส
ตัวฉันมีกาน้ำชาหนึ่งใบ กับกองฟืนที่วางอยู่เรียงราย
อยู่มาปีแล้วปีเล่า วันเก่า ๆ ได้ผ่านเลยไป
คืบคลานเข้าสู่วันใหม่ ลมหายใจยังคุกรุ่นในทรวง
***ฉันไม่เคยคิดอื่นใด ที่ยาวไกลเกินสุดขอบฟ้า
เราคบกันใต้ดวงตะวันรอน ยามเธอนอนฉันจะกล่อมนิทรา
เราคบกันแล้วพากันก้าวไป ไปเก็บไม้เก็บฟืนมาต้มกา
น้ำเดือดเรามาแบ่งกันกิน ฟืนหมดเราช่วยกันเก็บฟืน
ซ้ำ**
บางคนว่าฉันเป็นคนบ้า บางคนว่าสติไม่ค่อยดี
บางคนว่าฉันเป็นเช่นนี้ เพราะผิดหวังบางสิ่งที่ตั้งใจ
ซ้ำ***
น้ำเดือดเรามาแบ่งกันกิน ฟืนหมดเราช่วยกันเก็บฟืน
ทำให้นึกถึงบรรยากาศชีวิตตอนเด็กจัง ยิ่งเป็นช่วงหน้าหนาวอย่างนี้
นั่งก่อวง ผิงเตาไฟพร้อมกับปิ้งข้าวจี่ ( Ncuav )ฮื่ม! ทำให้คิดถึงบ้านจัง
จาก ฟิลิปปินส์
รุ่นคุณ povlas น่าจะมีโอกาสสัมผัสบรรยากาศ “คนเก็บฟืน” บ้างนะครับ
ว้าว น่าเสียดายแหะ เราเกิดมาไม่ทันบรรยากาศแบบนั้นน้อ
yangfreedomworld น่าเสียดายจริงๆ ครับ เพราะแค่เสี้ยวของประสบการณ์ ก็อาจทำให้เกิดความแตกต่างในชีวิตได้ครับ .. แบกฟืนหนัก ทุกวันนี้เลยตัวเล็ก :-)
สมคำเล่าลือจังมังเรา
ใช่เลยละนั่นแหละชีวิตม้งเรา แต่ก็ทำให้คิดถึงอดีตนะ อีกอย่างที่คนม้งมักใช้ในการแบกฟืนก็คือ คี๊(kib) แต่ปัจจุบันก็ไม่ค่อยเห็นกันแล้วน้อ น่าเสียดายจัง ถ้าบ้านใครยังมีก็ช่วยรักษาไว้ก็ดี
สิ่งที่มันดีแล้วก็น่ารักษาไว้
คับเด็กม้งต้องทำกันทุกคนว คับ
คิดถึงบ้านครับ
ช่วงนี้ครับกำลังทำกันเลย หน้าหนาว แล้ว ไลก้ปีใหม่ด้วย
ครับ หนาวๆ อย่างนี้ ต้องตื่นแต่เช้าลุยหมอก ลุยน้ำค้างไปเก็บฟืนเนี่ย บรรยากาศดีจริงๆ ครับ .. ใครเคยผ่านประสบการณ์นี้ ก็ยินดีด้วยครับ เพราะปัจุบันบางพื้นที่ทำกันไม่ได้แล้ว เค้าอนุรักษ์เป็นป่าชุมชนบ้าง อุทยานบ้าง ไม่มีที่ให้เก็บฟืนแล้วครับ
คิดถึงบรรยากาศช่วงนี้เหมือนกัน ไม่ว่าจะตอนเด็กๆ หรือตอนนี้ก็ตาม ถ้าหากอยู่ที่บ้านป่านนี้คงไปช่วยแม่เก็บฟืนละ
ป.ล. ขอแสดงความยินดีด้วยนะ ที่เว็บติดอันดับต้นๆ ของ Search Engine แล้ว
ขอบคุณครับ Nuj Toog เอาไว้พบกันปีใหม่ม้งกรุงเทพฯ นะ อาจไปเจอพูดคุยกับ ไถ๋ ด้วย
รักนะ