ก็ไม่ได้เรียนมาทางด้านนี้ แต่เมื่อเห็นฤดูกาลเก็บเกี่ยวมาถึงอีกรอบในเรื่อง “พิสูจน์รัก กับการพ่นยาในสวน” ประโยคยอดนิยมของคนแถวบ้านก็ลอยมาเข้าหูอีกครั้ง
ซื้อรถยี่ห้ออะไรดี? เป็นประโยคยอดฮิตหลังฤดูกาลเก็บเกี่ยว คนไม่มีรถก็คิดถึงเรื่องการมีรถ คนที่มีรถรุ่นเก่าก็ได้เวลามาคิดหารถรุ่นใหม่ รวมไปถึงการสร้างบ้านหลังใหม่ และอะไรอีกจิปาถะที่เป็นความสิ้นเปลือง โดยทั้งหลายทั้งปวงนี้เกิดจากแนวคิดพื้นฐานที่ว่า “หากไม่ซื้ออะไรเก็บไว้ เดี๋ยวพอเงินหมดเราก็จะไม่ได้อะไรเลย”
การตัดสินใจนำเงินที่ได้มาสร้างบ้านหลังใหม่ ถือเป็นการปรับปรุงคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น ก็ยังถือว่าเป็นเรื่องที่ยอมรับได้ แต่หากต้องลงทุนทำสวนรอบใหม่ทันที เอาเงินส่วนหนึ่งไปลงทุนก่อนดีมั๊ย แล้วเก็บส่วนหนึ่งไว้เพื่อการสร้างบ้าน หรือหากมีแค่เพียงส่วนเดียว ก็ควรเลือกนำไปลงทุนก่อน เพราะถ้ายังมีการลงทุนย่อมหมายถึงโอกาสมีรายได้ก็ยังมีอยู่ และตราบใดที่ยังมีรายได้ นั่นหมายถึงว่าคุณก็มีโอกาสเก็บเงินสร้างบ้านหลังใหม่
รถยนต์คันใหม่ ก็เช่นเดียวกันกับเรื่องบ้านครับ คือหากสามารถแบ่งรายได้ส่วนหนึ่งเก็บไว้ลงทุน รายได้อีกส่วนก็น่าจะนำไปดาวน์รถคันใหม่ได้ เพราะต่างจังหวัดสถาบันการเงิน หรือเจ้าของเต๊นท์รถมักจะยินยอมให้ผ่อนจ่ายเป็นรายปีอยู่แล้ว นั่นหมายความว่า รายได้จากการเกษตรรอบหน้าสามารถนำมาเป็นค่างวด ค่าผ่อนจ่ายได้
แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นเราควรจะต้องมองให้ออกว่า หากเงินที่ได้มามีจำนวนจำกัด [...]

ก็เชื่อว่าส่วนใหญ่พวกเราคงกลับมากันแล้ว บางคนไม่ได้กลับมา เพราะไม่ได้กลับไปนั่นเอง ส่วนบางคนก็ถือโอกาสช่วงเทศกาลปีใหม่สละโสดเสียเลย ซึ่งก็ถือเป็นช่วงเวลาที่ดี (หมายสถานะต่างๆ ต้องพร้อมด้วยนะ)
ช่วงก่อนเดินทางกลับต่างจังหวัด มีเพื่อนๆ หลายคนบอกว่า ไม่ต้องเป็นห่วงเรื่องตั๋วรถหรอก ยังไงก็ต้องมีอยู่แล้ว เพราะไม่ใช่ช่วงเทศกาลสำคัญอะไร แต่พอเอาเข้าจริง เพื่อนพวกนี้แหละที่มาบ่นให้ฟังว่า ได้แถวหลังสุดเป็นแถวยาว บ้างก็ได้แถวสอง แถวสาม จากด้านหลัง “เมาชิหาย” พวกมันบ่น
ขากลับก็ไม่แพ้กัน เพื่อนคนหนึ่งจองตั๋วล่วงหน้าหนึ่งวัน คือจองของวันที่ 20 แต่พอไปถึงตั๋วเหลือแค่สามที่สุดท้าย ก็แถวหลังอีกนั่นแหละ
คนมีรถส่วนตัว หรือได้รถอาศัยกลับด้วย ก็สบายไป แต่ในภาวะที่น้ำมันราคาแพงอย่างนี้ เจ้าของรถอาจจะกังวลใจอยู่บ้าง สำหรับคนติดแก๊สก็สบายไป
จากประสบการณ์ส่วนตัว ที่อาศัยอยู่ใน กทม. [...]

เมื่อพูดถึงเทศกาลปีใหม่ม้ง ก็มีอยู่หลายเรื่องที่อยากพูดถึง ไม่ว่าจะเป็นในแง่ของการอนุรักษ์ประเพณี และวัฒนธรรม การสืบสานพิธีกรรม ปัญหาการชกต่อย ทะเลาะวิวาท รวมถึงเรื่องของเงื่อนเวลาการจัดงาน ที่พวกเรามักยกมาถกกัน
เรื่องที่ไม่อยากพูดถึง และจะไม่ขอพูดถึงก็คือ เรื่องการชกต่อย ทะเลาะวิวาทของกลุ่มวัยรุ่น ดั่งคำโบราณที่ว่า “พูดไปก็เปลืองน้ำลาย สู้นิ่งดูดายสบายใจกว่า” เพราะอะไรน่ะหรือ ก็เพราะว่าไอ้พวกที่ชอบชกต่อย ทะเลาะวิวาทกันนั้น มันไม่อยู่ในวิสัยที่จะว่ากล่าวตักเตือนกันได้ พวกนี้ถ้าไม่ฆ่ากันตาย ก็ต้องคุกเท่านั้น ถึงจะเอาคนพวกนี้อยู่
แต่ยังมีข่าวดี คือ คนพวกนี้อยู่ๆ ไป เดี๋ยวมันก็ดีของมันเอง พออายุเริ่มมากขึ้น (ปัญหาคือ คนพวกนี้แก่ช้า)
เป็นว่าเรามาพูดคุยเรื่องเศรษฐกิจกันดีกว่า (ฟังดูเท่ห์นะ) ถ้าจำไม่ผิดผมเคยเขียนเรื่องนี้ไปแล้วหนหนึ่ง เมื่อนานมาแล้ว เกี่ยวกับดุลการค้าในชุมชนม้งของเรา ที่เรามักจะเสียดุลการค้าให้กับสังคม [...]