ห่างหายกันไปพักใหญ่เลยนะครับ ก็หวังว่าคงไม่ว่ากัน บางช่วงจังหวะที่ต้องดิ้นรน ปากกัด ตีนถีบ ..มือจิก สรุปก็คือเรื่องบางเรื่องต้องพับไว้ ปากท้องต้องมาก่อน เพราะเมื่อไหร่ที่ความหิวครอบงำ สมองก็จะมึนชา นึกคิดอะไรไม่ค่อยออก ..หายไปแต่ตัว หัวใจอยู่กับชาวม้งเอเชียเสมอ (..อ้อน)
พักนี้เข้ากรุงเทพฯ บ่อย วันก่อนก็เพิ่งไปเดิน สยามพาราก้อน มา ไม่ได้ไปช็อปหรอกนะครับ (แค่ทางผ่าน) แน่หล่ะในห้างหรูมักมีแต่พวกไฮโซมาเดินกัน (ส่วนเรา ..พวกหิวโซ)
ก็บังเอิญได้พบกับเพื่อนเก่าที่นั่น (ถ้าไปเดินบ่อยก็คงได้เจอกันบ่อย) ก็ไม่อยากอวดหรอกนะ แต่เพื่อนคนนี้นามสกุล “ชุมสาย ณ อยุธยา” ด้วยหล่ะ เพื่อนคนนี้ถือว่าค่อนข้างสนิท เพียงแต่ด้วยหน้าที่การงาน เราจึงไม่ค่อยได้เจอกัน
“สยาม” และ “สยามพาราก้อน” เมื่อคุณไปเดิน คุณจะสังเกตุเห็นอีกสิ่งหนึ่งที่เป็นสัญลักษณ์ของคนมีกะตังค์ [...]

เมื่อม้งเราเริ่มก้าวทันวิวัฒนาการของสังคมออนไลน์ จึงเป็นเรื่องยากที่จะแยกแยะพฤติกรรมเฉพาะ ในเรื่องของการใช้งานอินเตอร์เนตของม้งเราอีกต่อไป ไม่ว่าจะเป็นการเก็บสถิติ การวิเคราะห์ข้อมูลการใช้งาน รวมไปถึงจำนวนผู้ใช้งานอินเตอร์เนต
ที่พูดอย่างนี้ก็ใช่ว่าที่ผ่านมาเราจะสามารถจับพฤติกรรม หรือข้อมูลการใช้งานเหล่านั้นได้ เพียงแต่ที่ผ่านมาชุมชนออนไลน์ของม้งเรามีอยู่น้อย การใช้งานจึงกระจุกอยู่ไม่กี่เว็บไซต์ ฉะนั้นการคาดเดาหรือประมาณการการใช้งานจึงยังพอทำได้
พฤติกรรมการใช้งานอินเตอร์เนตของม้งเราในอดีต น่าจะเป็นในเชิงอนุรักษ์นิยม (และชาตินิยม) กล่าวคือ เมื่อเรามีเว็บไซต์ม้ง เราก็จะช่วยกันสนับสนุนด้วยการเข้าใช้บริการ พยายามมีส่วนร่วม สร้างความอบอุ่นเสมือนเป็นบ้านของตนเอง เรื่องเนื้อหาหรือการพูดจาก็มักจะเป็นไปในเชิงอนุรักษ์ เช่นว่าต้องอนุรักษ์วัฒนธรรม พูดเรื่องขนบธรรมเนียมประเพณี รวมไปถึงการใช้ภาษา
อีกสาเหตุหนึ่ง ที่ทำให้ในอดีตม้งเราใช้งานอินเตอร์เนตกระจุกอยู่เฉพาะเว็บไซต์ม้ง อาจเป็นเพราะเรื่องของพัฒนาการทางความรู้ คือพื้นฐานการใช้คอมพิวเตอร์และอินเตอร์เนตนั่นเอง แม้ในอดีตโลกอินเตอร์เนตจะไม่ซับซ้อนอย่างทุกวันนี้ แต่นั่นแหละ ตอนนั้นเราเองก็มีพื้นฐานไม่มากพอเช่นเดียวกัน (ที่จะใช้งานอินเตอร์ที่ซับซ้อนอย่างว่า)
ตัวผมเองใช้คอมเป็นตอนเรียนอยู่ชั้นมัธยมต้น พอขึ้นชั้นมัธยมปลายก็ช่วยอาจารย์พิมพ์งานอยู่บ่อยๆ ส่วนการเริ่มต้นใช้งานอินเตอร์เนตนั้น ถือว่าค่อนข้างยาก แต่โชคดีที่มีพี่ชายคอยป้อนคอยสอนอยู่ตลอด (พื้นฐานคอมแทบทั้งหมดได้มาจากพี่ชายคนนี้) ..ที่จริงพี่แกสอนตั้งแต่ตอนมัธยมต้น [...]

ถ้ากล่าวคำนี้ ขอรวมถึงความหมายของชาวม้งที่เรียกว่า ua swv ua pug ด้วยเพราะไม่รู้ภาษาม้งบางคำ มีความหมายกว้าง เลยไม่มีคำจำกัดความ หรือมี แต่เราลืมไปบ้าง แต่ความหมายก็คือ เมื่อเกิดเหตุการณ์ผิดปกติขึ้น จะเป็นบ้านหลังนั้น ตระกูลแซ่นั้น หรือทั้งหมู่บ้าน ต้อง caiv เพราะถือว่าการ caiv คือเว้นออกจากบ้าน หมู่บ้าน ช่วงเวลาเลวร้ายที่จะบังเกิดเหตุเลวร้ายขึ้น หากไม่มีผู้คนในช่วงเวลาดังกล่าว จะไม่มีเหตุการณ์ร้าย ๆ เกิดขึ้น ขอยกตัวอย่างเหตุการณ์ ที่เกิดขึ้นจริงมาให้อ่าน เรื่องนี้ยายของโดมดอยเป็นคนเล่าให้ฟังและยืนยันว่าเกิดขึ้นจริง เพราะยายเป็นคนป่ากลาง น่าน แต่ก่อนจะมาน่านยายอยู่แพร่มาก่อน ตอนเด็กจำไม่ได้ว่ายายบอกว่าเป็นพื้นที่ moos pes หรือ moos naab ปัจจุบันยายเสียชีวิตแล้ว หากท่านยังอยู่ อายุ ประมาณ 110-120 ปี
ยายเล่าว่ามีหมู่บ้านหนึ่ง อยู่กลางเขาแล้ววันหนึ่งมีงูตัวใหญ่สีเงินยวง ตกมาจากฟ้า เพราะอยู่ ๆ ก็หล่นลงมาได้ยินเสียงสนั่น งูเลื้อยไปไม่ไหว [...]