ขอบคุณในความมีน้ำใจ จากเพื่อนม้งแดนไกล  คุณ Tswvchoj Vang (นักเขียน และนักประพันธ์) แห่ง hmongpoet.blogspot.com ที่ได้แต่งบทกลอนดีๆ ให้กับผม  และพี่ๆ เพื่อนๆ ใน ม้งเอเชีย ทุกคน  (เกี่ยวเนื่องกับบทความเรื่อง “ผู้เฒ่าผู้แก่ จิตวิญญาณความเป็นม้ง“)

สำหรับใจความโดยสรุปของบทกลอนที่คุณ  Tswvchoj Vang  ได้แต่งขึ้นนั้น  กล่าวคือ

“ในที่สุดแล้ว  เราจะไม่สามารถสัมผัสถึืง  ความสูญเสียในชาติพันธ์  หรือการเปลี่ยนผ่านในแต่ละรุ่น แต่ละยุคสมัย  เพราะนั่นอาจไม่ได้หมายถึงการสูญเสีย  แต่อาจเป็นแค่การก้าวย่างไปข้างหน้า .. อีกก้าวหนึ่ง

สิ่งที่เราพอทำได้คือ  การเป็นแบบอย่างที่ดีต่อคนรุ่นต่อๆ ไป  และปล่อยให้พวกเค้าดูแลเรื่องราวในยุคของพวกเค้า”

“In the end,
we’ll lose all the things,
language,
traditions,
even our children (when
they are no longer
Hmong),”
you, my friend,
said.

And I’m sure
you’re right. But
in the end, we’ll
probably never
know.

And are our language,
traditions,
and children
ours to lose,
or just ours to let go?

In then end, all we may
be able to do
is to present
our best.
And let the next
take care of itself.

That’s what every generation
must have felt
and done.

—————–

Poem by : Tswvchoj Vang      .. special for Hmogasia.com

Author and owner of hmongpoet.blogspot.com

การเปลี่ยนผ่านจากยุคหนึ่งสู่อีกยุคหนึ่ง  รุ่นหนึ่งสู่อีกรุ่นหนึ่ง  มีหลายสิ่งให้ได้คิด  ไม่ว่าจะเป็นความกังวล  หรือความน่าตื่นเต้น  ซึ่งทั้งหมดล้วนแล้วมาจาก  ความรู้สึกไม่มั่นคง  หรือไม่แน่นอนต่อสิ่งใหม่ ที่กำลังจะมาถึง  ซึ่งสังคมม้งเราก็กำลังตกอยู่ในสถานการณ์นี้ เช่นเดียวกันกับอีกหลายๆ สังคม

สัญลักษณ์ในแต่ละสิ่ง ในแต่ละยุค  จะถูกเปลี่ยนไป  หรือถูกนิยามใหม่  อย่างเช่นเรื่องของอำนาจ  ยุคแรกๆ กำลังคือ อำนาจ  ต่อมาเงินตรา คืออำนาจ  ปัจจุบันอำนาจอยู่ที่ข้อมูลข่าวสาร หรือความรู้  แต่สิ่งสำคัญยิ่งกว่านั้นคือ ความถูกต้อง (ฉลาด) ในการเลือกใช้ข้อมูลข่าวสาร

ในอดีตไม่อาจทราบแน่ชัดว่าบรรพบุรุษของเรา (ก่อนรุ่นทวด) เขามีชีวิตความเป็นอยู่กันอย่างไร  แต่ที่มีข้อมูลค่อนข้างชัดเจนคือรุ่นคุณปู่ คุณย่า และคุณตา คุณยายนั้น  พวกท่านใช้ครึ่งค่อนชีวิต อาศัยอยู่ตามป่าเขา  ซึ่งการใช้ชีวิตแบบนี้นี่เอง  ที่กลายมาเป็นคำนิยามต่างๆ ของคำว่า “ม้ง” อย่างเช่น “น้ำเป็นของปลา  ฟ้าเป็นของนก  ภูเขาเป็นของม้ง”, “ม้ง หมายถึง อิสระชน”, “ถนนสุดสายที่ไหน  หมู่บ้านม้งตั้งอยู่ที่นั่น” ฯลฯ  จนอาจเรียกได้ว่านี่คือส่วนหนึ่ง  ของการก่อเกิดจิตวิญญาณความเป็นม้ง

จากนั้นจึงเป็นรุ่นคุณพ่อ คุณแม่  ซึ่งรุ่นของท่านทั้งสองก็เช่นเดียวกัน  ที่ชีวิตในวัยเด็กของพวกท่านใช้ไปกับบนป่าบนเขา  เหมือนกับรุ่นคุณปู่ คุณย่า คุณตา คุณยาย  จากนั้นจึงค่อยลงมาใช้ชีวิตในพื้นราบ  ซึ่งการลงมาพื้นราบในครั้งนั้น  ก็ไม่ได้เป็นไปโดยสมัครใจซะทีเดียว  หากแต่เป็นเพราะสถานการณ์การเมือง  สงคราม  และลัทธิคอมมิวนิสต์  มีส่วนในการบีบบังคับ  ให้จำต้องย้ายถิ่นฐานลงมายังพื้นราบ  .. ซึ่งพวกท่านสามารถทำให้การเปลี่ยนแปลงครั้งนั้น  เป็นไปได้ด้วยดี

ซึ่งแน่นอนว่า  ในช่วงที่ม้งเราย้ายถิ่นฐานลงมายังพื้นราบนั้น  คงจะมีความยากลำบากอยู่พอสมควร ต่อการปรับตัว  เพราะวิถีการดำเนินชีวิตหลายๆ อย่างต้องเปลี่ยนไป  โดยจะสังเกตุเห็นได้ว่า  แม้ม้งเราจะย้ายมาอยู่พื้นราบแล้วก็ตาม  แต่ก็ยังคงมีการทำไร่เลื่อนลอย  หรือการขึ้นไปทำไร่บนดอย  ถึงแม้ว่าถิ่นฐาน ที่อยู่อาศัย จะไม่ได้อยู่บนดอยแล้วก็ตาม

จากนั้นจึงค่อยๆ มีการปรับตัว  จากการทำไร่บนดอย (ข้าว ข้าวโพด และพืชไร่อื่นๆ)  มาเป็นการปลูกพืชสวน  ซึ่งการปลูกพืชสวนนี้เอง  เป็นวิถีทางการเกษตรแบบใหม่  ที่สามารถทำให้ม้งเราค่อยๆ ปรับตัวอยู่กับสภาพสังคมพื้นราบได้  ในที่สุด

หลังจากที่ม้งเราสามารถปรับตัว  อยู่กับสภาพของสังคมพื้นราบได้แล้ว  ด้วยการปรับเปลี่ยนวิถีเกษตรกรรมจากพึชไร่  มาเป็นพึชสวน  เราจึงเริ่มมีการค้าการขาย  การรับราชการ (ซึ่งการรับราชการมีหลังจากที่ม้งเราเพิ่งย้ายลงมาได้ไม่นาน) ซึ่งยุคนั้นถือได้ว่าม้งเรามีคนรับราชการครูอยู่พอสมควร  อย่างบ้านผมสมัยนั้นมีครูม้งที่โรงเรียน 3-4 ท่าน  ซึ่งถือว่ามากพอสมควร

สำหรับยุคนี้  ยุคที่แสนจะสับสนวุ่นวาย  พวกเราได้กระจัดกระจายกันไปทั่ว  ไปเรียน  ไปทำงาน  ไม่ว่าจะเป็นต่างจังหวัด  ในต่างประเทศ  หรือในโลกของอินเตอร์เนต  มีม้งเราบางคนสามารถก่อตั้งบริษัทจนมีชื่อเสียง  คนจบระดับปริญญาไม่ใช่เรื่องแปลกอีกต่อไป  แต่น่าเสียดาย ที่เราไม่อาจจะหาคำนิยามให้กับตัวเองได้อีก  ..เราคือชาวเขา?

พอมาถึงขั้นนี้แล้ว  กลับกลายเป็นว่า  สังคมม้งเรามีแนวโน้มที่จะกลับคืนสู่ความอ่อนแออีกครั้งหนึ่ง  เพราะแม้ว่าเราจะเริ่มมีความเจริญทางวัตถุเข้ามา  แต่สังคมและชุมชนของเรากำลังอ่อนแอลง  จากการละทิ้งถิ่นฐานบ้านเกิด  เพื่อไปเรียน ไปทำงาน  ปล่อยให้ที่บ้านเหลือแต่คนแก่  กับเด็ก  ที่ผ่านมาต้องยอมรับว่า  คนเฒ่าคนแก่คือความเข้มแข็งของสังคมม้งเรา .. ประเด็นคือ แล้วถ้าต่อไปไม่มีคนเฒ่าคนแก่อีกแล้วล่ะ  สังคมม้งจะเป็นอย่างไร

สิ่งที่น่าคิดก็คือ  ม้งเรากำลังจะเข้าสู่การเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญ  เมื่อภูมิปัญญาต่างๆ ของคนม้ง  ที่บางครั้ง บางอย่างเราคนรุ่นหลังยังไม่เคยเข้าใจ  แต่มันเป็นสิ่งที่คอยยึดเหนี่ยว  และสร้างความเข้มแข็งให้กับสังคมม้งเรา   กำลังจะสูญไปกับคนเฒ่าคนแก่  บางสิ่งบางอย่างเราเรียนรู้และสืบทอดได้  แต่กับอีกบางสิ่งบางอย่างไม่อาจเรียนรู้จากการถ่ายทอด  จากคนหนึ่งสู่อีกคนหนึ่ง  หรือรุ่นหนึ่งสู่อีกรุ่นหนึ่งได้

พิธีกรรมเราเรียนรู้ได้  จารีตประเพณีเราเรียนรู้ได้  แต่จิตวิญญาณของความเป็นม้ง  ความหวงแหนในความเป็นม้ง  ความภาคภูมิใจในตัวตนของตนเอง  ที่คนเฒ่าคนแก่เคยมีมา  เราไม่อาจเรียนรู้ได้ .. จะเป็นอย่างไร  เมื่อจิตวิญญาณของความเป็นม้งตายจากเราไป

 เกี่ยวกับอินเตอร์เนต และเว็บไซต์ในวันนี้  เราสามารถที่จะจดชื่อเว็บไซต์ หรือโดเมน (Domain) เป็นภาษาไทยได้แล้ว  โดเมนภาษาไทยนี้ เป็นส่วนนึงของ IDN domain โดย IDN domain มีชื่อเต็มว่า Internationalized Domain Name  โดยหน้าตาของโดเมนที่ได้จะเป็น “กขค.com”

แต่สำหรับการนำไปใช้จริง (เจ้าของโดเมน)  IDN จะถูกแปลงให้อยู่ในรูปของ puny code เสียก่อน  ซึ่ง puny code จะขึ้นต้นด้วย xn-- และต่อด้วยตัวหนังสืออังกฤษอีกชุดหนึ่ง  ยกตัวอย่าง “ม้ง.com” จะได้  puny code ดังนี้ “xn--72c5c9f.com”

ประเด็นที่ต้องการพูดวันนี้ก็คือ “ม้ง.com” และเรื่องสินทรัพย์บนโลกออนไลน์ครับ  ซึ่งตอนนี้  “ม้ง.com” ถูกจดไปแล้ว  ก็ไม่ทราบว่าเป็นพวกเราในนี้หรือเปล่าที่จดไป  เพราะช่วงก่อนเริ่มเปิด  Hmongasia.com ผมเช็กดูยังว่างอยู่เลย  แต่เมื่อไม่กี่วันมานี้เช็กดูอีกที  ก็ปรากฎว่าถูกจดไปเสียแล้ว  ก็ถือว่าเป็นเรื่องดี  หากพวกเราคนใดคนหนึ่งในนี้เป็นคนจดชื่อนี้ไป

เดี๋ยวนี้เราต้องมองโลกอินเตอร์เนต  และทรัพยากรณ์ที่มีอยู่บนโลกออนไลน์เสียใหม่  เมื่อก่อนเราอาจมองว่ามันเป็นแค่เว็บไซต์  แต่เดี๋ยวนี้มันกลายเป็นสินทรัพย์ตัวหนึ่งไปแล้ว  ที่เรียกว่าสินทรัพย์เพราะว่า มันสามารถสร้างมูลค่าทางการค้าได้  ไม่ต่างอะไรกับสินทรัพย์ที่เรารู้จักทั่วไป  อย่างที่ดิน

เพราะหากคุณมีเว็บไซต์  คุณสามารถที่จะปล่อยเช่าป้ายโฆษณา  เปิดบริการโดยคิดค่าสมาชิก  ขายของ  เปิดบริการให้คำปรึกษา  ใช้เว็บไซต์ที่มีต่อรองทางการค้า (ทั้งออนไลน์ และออฟไลน์) และอื่นๆ อีกมากมาย  โดยเฉพาะหากเมื่อไหร่ก็ตามที่เราสามารถปั้นเว็บไซต์ของเราให้ดังพอ  เป็นที่นิยมพอ  เมื่อนั้นอาจมีคนสนใจซื้อตัวเว็บไซต์ของเราก็เป็นได้

ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้พี่ๆ เพื่อนๆ อาจอยากย้อนถามผม  (ถึงไม่ถามผมก็จะบอก) ว่า “แล้ว  Hmongasia.com ได้ก้าวถึงขั้นไหนแล้ว  มีรายได้แค่ไหน  และได้ทำอะไรอย่างที่กล่าวมาข้างต้นหรือยัง” ก็อยากจะบอกว่า  สำหรับ  Hmongasia.com ผมไม่ได้เน้นผลประโยชน์ทางการค้า  ตามที่พี่ๆ เพื่อนๆ เห็นก็จะมีเพียงแต่โฆษณาของ  Google Adsense ที่ติดอยู่ (รายได้ประมาณ $0.10 ต่อวัน -”-) ซึ่งสำหรับเว็บภาษาไทยแล้วนั้น  คงหวังรายได้จากการติด  Google Adsense ไม่ได้   สำหรับตรงส่วนของ  Our Sponsor นั้น  ผมติดโฆษณาของพี่ชายครับ  เลยไม่ได้มีค่าโฆษณาอะไร

ทั้งนี้ ที่ผมเปิด  Hmongasia.com ก็เพราะใจรัก  และอยากครอบครองสินทรัพย์ออนไลน์กับคนอื่นเค้าบ้างแค่นั้นเอง  หากสังเกตุ  ตัวเนื้อหาของ  Hmongasia.com ไม่ใช่เนื้อหาที่จะสามารถต่อยอดไปสู่การค้าการขายได้เลย  สำหรับเว็บที่ทำเพื่อหารายได้นั้น  ผมมีต่างหากครับ  ทั้งนี้  ผมยังมีอีกหลายเว็บในเครือ  (ขอใช้คำเท่ห์) ไว้สำหรับสร้างรายได้โดยเฉพาะ (แต่ยังไม่โต)

ก็อยากให้พี่ๆ เพื่อนๆ มองทรัพยากรณ์บนโลกอินเตอร์เนตเสียใหม่  ให้มองเป็นการลงทุน  ตรงไหนง่ายๆ ที่ทำได้ก็ควรทำไว้  ตรงไหนที่พอมีความรู้  ก็พยายามต่อยอดให้เกิดเป็นรูปธรรม  อย่างเช่นการหาโดเมน (ชื่อเว็บไซต์) สวยๆ จดเก็บเอาไว้ (เก็งราคา) สำหรับหลักการจดโดเมนต่างๆ นั้นศึกษาไม่ยากครับ  (แต่โดเมนสวยๆ หายาก) หรือจะเมล์มาพูดคุยกับผมก็ได้ครับ  ผมเองก็เห็นพวกเราบางคนทำมาดีแล้ว  ก็ขอเป็นกำลังใจให้  สำหรับใครที่ไม่ถนัดจริงๆ  ก็อย่าได้ฝืน  ให้หันไปทำอย่างอื่นที่ตนเองถนัดดีกว่า  เพราะทุกอย่างนั้นมีต้นทุน  ไม่ใช่จะได้อะไรมาง่ายๆ  ขอเป็นกำลังใจแด่ทุกเว็บม้งครับ